Vaak in yogalessen zeg ik dat mensen ruim moeten ademen. Ik zie mensen dan groot en met veel kracht heel diep inademen en… Dat was het. De uitadem wordt vergeten en even losgelaten waarna er gauw weer met veel gesnuif heel diep wordt ingeademd. Ik leg hier kort uit waarom dat averechts werkt en teveel en te diep inademen juist voor een zuurstof tekort zorgt.
De inadem
Bij de inadem neem je zuurstof (O2) op uit de lucht. Zuurstof komt binnen via de luchtpijp die zich splitst in twee takken: de bronchiën. Aan de uiteinden van de kleinste bronchiën zitten de longblaasjes. De longblaasjes geven de ingeademde zuurstof af aan het bloed. Het opnemen van zuurstof en het transport hiervan, gaat via de hemoglobine. De hemoglobine heeft als taak de zuurstof naar cellen te brengen. In de cellen moet het zuurstof weer losgekoppeld worden. De bloedcirculatie zorgt ervoor dat het zuurstof in alle delen van het lichaam terecht komt. Zuurstof is onwijs belangrijk om eiwitten, vetten en koolhydraten in cellen te kunnen verbranden. Na de inadem, ademen we koolzuurgas (CO2) weer uit.
De uitadem
Vaak wordt er dus gedacht dat de inadem het belangrijkst is. Zonder zuurstof kunnen we immers niet leven. Een zuurstof te kort oplopen is echter bijna niet mogelijk. De uitadem is minstens net zo belangrijk als de inadem. Tijdens de inademing gaat er namelijk koolzuur via het bloed naar je longen. Als de uitadem even lang, of langzamer is dan de inadem wordt de koolzuurwaarde in de longen gelijk aan de koolzuurwaarde in je bloed. Op die manier normaliseer je de zuurgraad van je lichaam. Genoeg koolzuur in je lichaam is belangrijk voor de hemoglobine (je hemoglobine zorgt voor opname en transport van zuurstof). Om zuurstof namelijk los te kunnen maken van deze hemoglobine hebben we een bepaalde concentratie aan koolzuurgas nodig. Kortom: je uitadem is even belangrijk dan je inadem om gezond te blijven, anders blijft de zuurstof aan de hemoglobine kleven. Waarom zeg ik dan dat je uitadem misschien wel belangrijker is?
Wat er gebeurt als niet goed uitademt
Om een gezond lichaam te hebben is het dus belangrijk op zoek te gaan naar een gebalanceerd zuurstof- en koolzuurniveau in het lichaam.
Als je niet volledig uitademt blijft er koolzuur in de longen achter. Je lichaam merkt dan op dat er nog teveel koolzuur in de longen aanwezig is en te weinig zuurstof waardoor je weer heel diep gaat inademen omdat je systeem denkt dat er een zuurstof te kort is. Vervolgens kom je dan in een vicieuze cirkel terecht, je lichaam krijgt meer zuurstof binnen dan het kan gebruiken en je blaast te veel koolzuurgas uit. Een tekort aan koolzuur versterkt de binding tussen de hemoglobine en zuurstof, waardoor de hemoglobine de zuurstof niet meer kan loslaten. De afgifte van zuurstof naar weefsels, cellen en organen wordt minder en er ontstaat een zuurstoftekort in de lichaamscellen. Je krijgt hierdoor een gevoel van lucht tekort en gaat steeds dieper en meer ademhalen om maar van dit gevoel van zuurstof tekort af te komen, terwijl je dus eigenlijk een teveel aan zuurstof en een tekort aan koolzuurgas hebt. In het slechtste geval met hyperventilatie, astma of paniekaanvallen als gevolg.
Om zichzelf te beschermen tegen dit teveel uitstoten van koolzuur vernauwt je lichaam de bloedvaten en bronchiën. Je neus raakt verstopt en er ontstaat ook nog een zuurstof tekort in de hersenen. Waardoor je, je raad het al, nog dieper wilt inademen.
Er wordt dus een hele cyclus in gang gezet die er voor zorgt dat je steeds en steeds meer en dieper wilt inademen. Als deze cyclus niet doorbroken wordt ontstaat er een verkeerd ademhalingspatroon met een chronisch karakter en allerlei (ernstige) ziektes tot gevolg.
Hoe kom je hier uit?
Om dit patroon direct te doorbreken tijdens een hyperventilatie moet je dus het koolzuur weer snel aanvullen. Dat kun je doen door langzaam en oppervlakkig te ademen. Je blaast dan namelijk minder koolzuur uit en krijgt minder zuurstof binnen. Je kunt ook proberen zo lang mogelijk de adem in te houden of fanatiek te gaan bewegen en de trap op en af rennen om zo je zuurstof teveel te gaan verbranden. Dit is echter niet altijd makkelijk te doen als je een aanval hebt. Daarom blijft een goede tip om in een plastic tas te gaan ademen. De koolzuurrijke lucht die je uitademt komt dan in de zak terecht. Als je dan weer inademt krijg je diezelfde koolzuurrijke lucht weer binnen en in een rap tempo is je koolzuurgehalte weer gestegen en de balans tussen zuurstof en koolzuurgas weer in balans.
Lange termijn oplossing
Belangrijk dus op zoek te gaan naar een mooie balans tussen zuurstof en koolzuurgas. Gelukkig kan dit heel makkelijk; langzamer ademen en met name langzamer en beter uitademen. Probeer je uitadem maar eens een paar minuten per dag langzamer te maken dan je inadem en merk op hoe je je daarna voelt! Adem altijd in en uit door je neus. Door je neus adem je langzamer dan door je mond en de lucht wordt direct gefilterd en verwarmt.
Lees ook mijn blog over de natuurlijke ademhaling!
Soms lukt dit niet zelf en heb je wat hulp nodig om je op de juiste weg te helpen. Dat is helemaal niet raar, 80% van de bevolking ademt niet optimaal. Een ademcoach kan je helpen. Neem gerust contact met me op zodat we samen kunnen werken aan een betere ademhaling.
SunnyYoga 